ÜNLÜ TARSUSLULAR

ARATOS
Aratos, İ.Ö. 315-245 yıllarında yaşamış bir şair ve gökbilimcidir. Asker ve politikacı olan babasının adı Athenodorus’tur.
Meteoroloji, matematik ve botanik konularında da çalışmaları vardır. İsmi bazı belgelerde “Aratus” olarak geçer. Bilim tarihi kitaplarında Soli’li (Viranşehir, Mezitli) olduğu yazar. Bununla birlikte Tarsus’ta yaşamış, ilk eğitimini Tarsus’ta almıştır.
Athina, Makedonya, Antakya, İskenderiye’de de bulunmuş ve Makedonya’da Pella şehrinde ölmüştür.
Felsefenin kurucusu Zenon’un öğrencisi olmuş, stoa felsefesini kabullenmiştir. Önemli eseri Phainomena “gökyüzü olayları” nı şiir tarzında yazmıştır. Bu eser, günümüze dek bir çok kişiye referans olmuş, en önemlisi de Tarsus’lu St Paul, Athina’da, Mars tepesinde bir söylevinde Aratos için “Biz de onun soyundanız” diyerek Aratos’un Tarsus’lu olduğunu belgelemiştir.
( Kaynak : Aratos Dergisi)

CAVİT ORHAN TÜTENGİL
1921 yılında Tarsus’ta doğdu. İlk ve ortaokulu Tarsus’da bitirdi. Lise eğitimini 1940 yılında İstanbul Haydarpaşa Lisesi’nde tamamladı. 1944 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümünden mezun oldu.
1944-53 arasında Antalya ve Diyarbakır liselerinde Felsefe Grubu Dersleri öğretmenliği yaptı. Kepirtepe ve Aksu Köy Enstitülerinde çalıştı. MEB tarafından iki yıllığına incelemelerde bulunmak üzere İngiltere’ye gönderildi. 1953 yılında Sosyoloji asistanı olarak İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde akademik yaşamına başladı.
Doktorasını “Monteisque Siyasi ve İktisadi Düşünceleri” üzerine yaptı. 1960 yılında doçent oldu. 7 Aralık 1979 yılında evinden üniversiteye giderken silahlı saldırıya uğradı ve öldü. Temel ilgi alanı “Gelişme Sosyolojisi” idi. Tütengil’e göre, Türkiye, bir geçiş ülkesidir.

Bu geçişte pusula ise Atatürk’ün düşünceleridir. Atatürk’ün gençlere öğütleri arasında yer alan “benim yapmak istediklerimi tamamlayınız” sözü onun için özel bir yere sahip olmuştur.
10 yıla varan öğretmenliği sırasında, eğitim sorunlarına sadece kuramsal değil, pratik düzeyde de öneriler getirmiştir. Tütengil, yıllarca Cumhuriyet Gazetesi’nde denemeler yazmıştır.
(Kaynak : Wikipedia)
COSMAS ve DAMAİN
Cosmas ve Damian adında ikiz kardeşler erken hrıstiyanlık çağımda İmparator Diocletianus zamanında Kilikya’da yaşamış ve din çevreleri tarafından “hekimliğin piri” olarak adlandırılmışlardır.
M.S. 290-300 yıllarında Pagan tanrılara adak vermeyi reddettikleri için başları kesilerek idam edilmişlerdir.
Kardeşler, din yayma çabaları dışında hiç para almadan hekimlik yaptıkları için Yunancada “para almaz hekimler anlamıa gelen “anargioroi” denmiştir.
Ölmüş bir zenci adamın sağ bacağını kanserli bir hastaya transplante ettikleri için ilk organ naklini yaptıkları düşünülüyor. Hekimliğe katkıları nedeniyle aziz sayılmışve adlarına şapel, kilise inşa edilmiştir. (Kaynak : Areios Degisi)
EKREM KAHRAMAN
Ekrem Kahraman 1948’de Tarsus’da doğdu. İlk şiirlerini Yelpaze Mecmuası ile Hisar, Yelken ve Ilgaz dergilerinde yayımladı.
1966’da Hisar dergisinin lise öğrencileri arasında açtığı şiir yarışmasında birinci oldu. Ant dergisinde röportajları ve desenleri yayımlandı. 1971’de Istanbul Eğitim Enstitüsü Resim Bölümünden mezun oldu.
Selahattin Taran, Süleyman Saim Tekcan, Ramiz Aydın, Aydemir Atalay, Zeki Çakaloz’un öğrencisi oldu.
Çeşitli orta öğretim kurumlarında öğretmenlik yaptı. “Sanat ve Kültür Etkinliklerinin Canlandırılması Üzerine Öneriler” başlıklı yazısı ile yerel Bandırma Gerçek Gazetesi ödülünü, “Eğitimimizin Sorunları ve Çözüm Yolları” dosyasıyla (1981) Mersin Eğitim Vakfı ödüllerini kazandı.
1989’da öğretmenlikten ayrılarak profesyonel sanatçı yaşamını tercih etti. Yurtdışı ve yurtiçi olmak üzere 70’in üzerinde kişisel sergi açtı. Çok sayıda karma sergi, sanat fuarı ve bienallere katıldı. 16 ödül kazandı, sanatı hakkında çok sayıda kitaplar, kataloglar ve broşürler yayınlandı. Resimleri ulusal ve uluslararası olmak üzere çok sayıda resmi ve özel koleksiyonlarda yer aldı.
Plastik sanatlar alanında teorik yazılar yazdı, yazıları Sanat Çevresi, Türkiye’de Sanat ve Genç Sanat dergilerinde yayımlandı.
ETEM ÇALIŞKAN
Gazeteci, ressam, hattat. 1928’de Tarsus’un Göçük Köyü’nde doğdu. ilk ve Orta öğrenimini Mersin’de tamamladı. Yüksek öğrenimini İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Afiş Bölümü’nde yaptı. Prof. Sabri Berkel’den desen, Prof. Emin Barın’dan yazı, Prof. Namık Bayık’dan afiş ve grafik dersleri aldı. Anıtkabir’deki yazıtların yazılmasında Prof. Barın’a yardımcı oldu.
Gazeteciliğe 1954’te Yeni Sabah gazetesinde ressam-kaligraf olarak başladı.
Zafer, Öncü, Dünya, Akşam, Milliyet, Hürriyet gazetelerinde çalıştı. Kitap kapakları, afişler yaptı. Atatürk’ün 100. doğum yıl afişleri bastı.Yapıtları çeşitli kişisel ve karma sergilerde sergilendi.
HAŞMET ZEYBEK
1948 yılında Tarsus Çamalan’da doğdu. Lise yıllarında tiyatro oyunları yazmaya başladı. İlk oyunu “Döllenme” dir.
Tarsus Halkevi’nin 1960 lı yıllarda en verimli yıllarında büyük katkısı vardır.
“Irgat, Düğün ya da Davul” Tarsus ta yazdığı oyunlardır. Bu iki oyun Haşmet Zeybek’in Türküye çapında tanınmasını sağlamıştır.
Tarsus Lisesi’ni bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu’nu bitirdi, Dostlar Tiyatrosu’nda çalıştı.
1974 yılında Muhsin Ertuğrul’un isteği ile Şehir Tiyatroları’nda yazar, oyuncu, dramaturg olarak çalışmaya başladı. Yayınlanmış Irgat, Düğün ya da Davul, Zilli Şıh, Evrensel Para, muhtelif senaryoları vardır.
HİKMET ÖZ
1950 yılında Tarsus’ta doğdu. 1968 yılında Mersin İlk Öğretmen okulunu bitirdi. 6 yıl çeşitli yerlerde ilkokul öğretmenliği yaptı.
Resim yapmaya öğretmen okulu yıllarında başladı. 1978’de İstanbul Atatürk Eğitim Enstitüsü Resim Bölümü’nü bitirdi. Yurdun çeşitli yerlerinde resim öğretmenliği yaptıktan sonra 1987 yılında öğretmenlikten istifa etti ve aynı yıl Tarsus Belediyesi Kültür Müdürlüğü görevine getirildi. Tarsus’la ilgili araştırma ve inceleme eserleri yayınladı. “Bilinmeyen Tarsus”, “Atatürk Tarsus’ta”, “Tarsus Tarihi”, “Tarsus Belediyesi Tarihi” yayınlanan başlıca eserleridir. Bu arada resim çalışmalarına da devam etti ve ilk kişisel sergisini 1981 yılında açtı. Şimdiye kadar 7 si yurtdışında olmak üzere 24 kişisel resim sergisi gerçekleştirdi. Yurt içinde ve dışında birçok özel koleksiyonlarda ve Kültür Bakanlığı koleksiyonunda eserleri bulunmaktadır. Resimlerini “Modern Mozaik” adını verdiği yeni bir teknikle yapmaktadır.

1993 yılında Kültür Bakanlığı teşkilatında çalışmaya başladı. Mersin İl Kültür Müdür Yardımcılığı, Muğla İl Halk Kütüphanesi Müdürlüğü görevlerinde bulundu. 1997 yılında isteği dışında Ağrı’ya gönderildi ve aynı yıl emekli oldu. Yine aynı yıl eylül ayında Kültür Bakanlığı’nın isteğiyle Muğla İl Kültür Müdürlüğü görevine getirildi. Bu görevini 2003 yılı Mayıs ayına dek sürdürdü. Şimdi Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nde uzman olarak çalışmaktadır.

Ayrıca yazın çalışmaları da bulunan Hikmet Öz’ün üzerinde çalıştığı üç romanı vardır. “Tedirgin Bir Yaşam” isimli romanı yayıma hazır haldedir. Zaman zaman ulusal gazetelerde makaleleri yayınlanmaktadır.
(Kaynak : Atatürk Tarsus’ta isimli kendi kitabından alınmıştır)
MAHMUT BAL
1929 yılında Tarsus’un İnceark mahallesinde doğan Mehmet Bal, küçük yaşta anne ve babasını yitirince öğrenimine ortaokuldan sonra devam edememiş. Sanatına ilk olarak çocuk yaşındayken çevresindekilere karakalem resimler yaparak başlamış, tabelacı olarak çalışmıştır.
Çizdiği karikatürleri çeşitli dergi ve gazetelerde yayımlanmış, dereceye girmiştir. Askerlik görevini tamamladıktan sonra iş hayatına fotoğrafçı ve sinemacı olarak devam etmiş, Rönesans adındaki atölyesinde birçok tabelacı ve fotoğrafçı yetiştirmiştir.
Mehmet Bal, çoğumuz kendisini görmesek bile, sinema girişlerini süsleyen yüzlerce film afişlerini çizen kişi olarak aslında herkesin tanıdığı Tarsus’un yetiştirdiği çok önemli bir illüstrasyon ustasıdır.
SAİNT PAUL – AZİZ PAVLUS
Pavlus, Hıristiyanlık’ta, İsa Mesih çağının Ferisi Yahudilerinden ve Roma vatandaşıdır. Tarsus doğumludur. Asıl adı Saul ‘dür. Havari Petrus’un etrafında sımsıkı kenetlenmiş erken Hıristiyan kilisesine baskılarda bulundu. Bir süre sonra İsa Mesih’in bir vizyonunu gördüğünü söyleyerek Aziz Barnabas’ın şefaati ile cemaate (kiliseye) katıldı. Ancak Petrus’la anlaşmazlığa düşen Pavlus, İsa Mesih inancını yaymak için Anadolu’yu adım adım dolaştı. Hıristiyan teolojisinde Aziz Pavlos olarak anılan, Pavlik Kiliseler’in banisi elçi. Hayat hikâyesi, büyük bölümünü İncil yazarı Luka’nın kaleme aldığı Elçilerin İşleri kitabında bulunur.

Yeni Ahit’de Pavlus’un mektupları önemli bir yer tutar. Bu mektuplar sırasıyla; Romalılar, 1. ve 2. Korintliler, Galatyalılar, Efesliler, Filipililer, Koloseliler, 1. ve 2. Selanikliler, 1. ve 2. Timoteos, Titus ve Filimon’a mektuplar’dır. Bazı inanırlara göre İbraniler’e Mektup da yine Pavlus tarafından yazılmıştır.
SERDAR SAMANCIOĞLU
1951 yılında TARSUS’TA doğdu. İlk resim çalışmalarına 1960 yılında MERSİN’DE başladı. Sonraki yıllarda Doğa ve İnsan konulu, yönelimleri içinde barındıran Görme İzleme ve incelemelerle Boyama Tekniğini geliştirmeyi amaçlayan yöresel resim çalışmaları yaptı. 1973 yılında İstanbul’a geldi.

1978 yılında Resim sanatı konusunda izleme, Araştırma ve çalışmalar yapmak üzere bir yılı ,aşkın süre Paris’te bulundu. Dönüşünden sonra İstanbul’un tarihi mirası olan henüz yitirilmemiş Kültürel, Mimari ve Doğal zenginliklerini tuvallerine aktarmaya başladı. 1985 yılında Güzel Sanatlar Birliğine intisap etmiş ve günümüze değin birçok kez yönetim kurulu üyeliğinde bulunmuştur. Sanatçı aynı zamanda GESAM ve RESSAMLAR derneği üyesidir. Yapıtlarını kendine özgün ve somut değerlendirmelere içinde sunmakta olan sanatçı zamana direnebilen kültürel ve estetik değerlerin tabiatla iç içeliğini belgesel ve duygusal anlamdaki niceliğini tuvallerinde yansıtmaya yönelmiştir. Yapıtlarının bir bölümü yerli ve yabancı koleksiyonlarda yer almıştır.
ÜMİT ELÇİ
Aslen Tarsus’lu olan Ümit Elçi 1948 de Silifke’de doğmuştur. Boğaziçi Üniversitesi İngiliz Edebiyatı Bölümünden mezun olan sanatçı Londra Film Okulu’nda eğitim aldıktan sonra birçok başarılı filme yönetmenlik ve senaristlik yapmıştır.

Hoşgeldin Hayat Senaryo – Yönetmen 2004
Keje Yönetmen 2002
Garip Karşılaşma Yönetmen 1996
Böcek Senaryo – Yönetmen 1995
Küçük Şeyler Yönetmen 1992
Mem-ü Zin Senaryo – Yönetmen 1991
Fosforlu Cevriye Yönetmen 1989
Bir Avuç Gökyüzü Senaryo – Yönetmen 1987
Kurşun Ata Ata Biter Yapımcı – Senaryo – Yönetmen 1985
ÜMİT YAŞAR OĞUZCAN
Ümit Yaşar, 22 Ağustos 1926’da Tarsus’ta doğdu. Babasının adı Lütfi, annesinin adı Güzide’dir. Eskişehir Ticaret Lisesi’nden mezun oldu. Otuz yıla yakın bankacılık sektöründe çalıştı. İstanbul’da kendi adını taşıyan sanat galerisi kurdu.

Şiire 1940’da Yedigün şairleri arasında başlayan şairin toplam 50 eseri yayınlandı. Şiir plakları, şarkı sözleri ve yergileriyle tanınan Oğuzcan, günümüzün en popüler şairlerindendir. Genellikle Faruk Nafiz Çamlıbel duyarlılığında ve aşk, ayrılık, özlem temaları ekseninde çoğalttığı şiirini, 1973’te büyük oğlu Vedat’ın intahar etmesi üzerine, hayatın boşluğu, ölüm ve acı gibi derinliklere, öz ve biçim yoğunlaştırmalarına yöneltti. Şairlik başarısını, daha etkili, aruzla yazdığı rubailerinde gösterdi. İşte, bestelenmiş olan örnek rübailerinden biri:

Biraz kül, biraz duman.. O, benim işte,
Kerem misâli yanan.. O, benim işte.
İnanma gözlerime; ben, ben değilim,
Beni sevdiğin zaman.. O, benim işte!

4 Kasım 1984’te vefat etmiştir.